Gorzko! : śluby i wesela : 1975-1990 = Bitter! : weddings : 1975-1990

Książka

W koszyku

oceń

Gorzko! : śluby i wesela : 1975-1990 = Bitter! : weddings : 1975-1990 / Władysław Nielipiński ; [koncepcja książki Mariusz Forecki ; teksty Vladimir Birgus, Andrzej Dobosz ; tłumaczenia Konrad Baranowski (EN), Michał Szalast (CZ)]. - Poznań : Fundacja PIX.HOUSE, 2025. - 209, [14] stron : fotografie, portrety ; 27 cm.

Autor

Nielipiński Władysław (1956- ) Fotografie Baranowski Konrad Tłumaczenie Szalast Michał (1979- ) Tłumaczenie Forecki Mariusz (1962- ) Autor Birgus Vladimír (1954- ) Tekst Dobosz Andrzej (1977- ) Tekst

Forma i typ

Książki Albumy i książki artystyczne

Temat

Nielipiński, Władysław (1956- ) Fotografia polska Fotoreportaż Ślub i wesele PRL Tematy i motywy Polska

Gatunek

Album

Dziedzina i ujęcie

Kultura i sztuka Socjologia i społeczeństwo

„Gorzko! Gorzko!” – ten okrzyk to nieodłączny element polskich wesel, szczególnie w tradycji ludowej. Goście, skandując go wspólnie, domagają się od nowożeńców pocałunku, który ma… „osłodzić” gorzką wódkę lub atmosferę stołu. Symbolika jest jasna: gorycz – zwykle niepożądana na weselu – ustępuje miejsca słodyczy, gdy młoda para publicznie okazuje sobie uczucie. W tej formie zwyczaj przetrwał do dziś, choć jego korzenie sięgają znacznie głębiej. Etnograficzne źródła odnotowują podobne przyśpiewki już w XIX wieku. Oskar Kolberg, dokumentując wesele wielkopolskie, zapisał słowa: „Gorzka wódka, gorzka wódka, nie będziemy pili, bo nam dzisiaj państwo młodzi jej nie osłodzili”¹. W innych regionach – jak Mazowsze czy Kujawy – śpiewano z kolei o „gorzki barszczu” lub „gorzkiej kapuście”². Kaszubi wołali: „gòrzkô kava!” – a jeśli młodzi się nie całowali, grożono żartem, że goście... pójdą do domu³. Najczęściej pocałunek miał miejsce po toaście, czasem także podczas oczepin – jako rytualne przypieczętowanie nowego stanu młodej pary⁴. Choć forma różniła się w zależności od regionu, sens pozostawał ten sam: wspólne żądanie „osłodzenia” symbolicznej goryczy i publiczne potwierdzenie nowo zawartego związku. Współczesne „Gorzko!” to więc nie tylko zabawa – ale echo dawnego rytuału, który łączył magiczne życzenie pomyślności z radością wspólnego świętowania. Andrzej Dobosz, czerwiec 2025

zob. w.bibliotece.pl

Status dostępności:

Wypożyczalnia Główna

Są egzemplarze dostępne do wypożyczenia: sygn. 77 (1 egz.)

Strefa uwag:

Uwaga dotycząca finansowania

Współfinansowanie: Unia Europejska (UE)

Uwaga dotycząca języka

Tekst równolegle w języku polskim i w przekładzie angielskim. Część tekstu w przekładzie z języka czeskiego.